W ten sposób powstała koncepcja całego siedliska, które można realizować etapami. Wydzieliłyśmy w nim prywatną część dla domowników, z dziedzińcem i bramą prowadzącą do lasu, strefę studia przeznaczoną do pracy oraz otwartą dla gości strefę agroturystyczną. Cały układ wzbogaciłyśmy o takie elementy jak sad, staw kąpielowy, kompostowniki, studnia i oczyszczalnia. Wszystkie zostały zlokalizowane tak, aby wzajemnie się wspierały i pełniły po kilka funkcji.

Przykładowo staw zbiera deszczówkę i zatrzymuje wodę na działce, rozjaśnia otoczenie, łagodzi różnice temperatur, stanowi miejsce życia lokalnej flory i fauny, a jednocześnie jest cudownym miejscem rekreacji. Dzięki temu nowe elementy mogą nawiązać głęboką relację ze środowiskiem, współpracować z lokalnym kontekstem oraz wspierać jego walory, bioróżnorodność i stabilność ekosystemu.

W 2025 roku za naszą autorską metodę EKOzoning otrzymałyśmy główną nagrodę PLGBC Green Building Awards w kategorii „Zrównoważona Usługa Roku”.

Idea projektu domu i układ funkcjonalny

Od początku bryła domu miała być skromna i nawiązywać do lokalnej architektury. Kluczową rolę odgrywają w niej szerokie, zadaszone podcienia, które tworzą łagodne przejście między wnętrzem a otoczeniem i pozwalają przestrzeni domu oraz ogrodu wzajemnie się przenikać. Od frontu podcień może służyć jako miejsce do składowania drewna lub przechowywania rowerów, z kolei od strony ogrodu zamienia się w letni salon – przytulną przestrzeń na rozwieszenie hamaka czy wspólny obiad.

Sercem budynku jest przestronna, otwarta strefa dzienna zaplanowana na planie litery L. Taki układ w naturalny sposób integruje rodzinę – pozwala być razem, nawet gdy każdy zajmuje się czymś innym, a jednocześnie tworzy przytulne zakamarki. W centrum tej przestrzeni stanął masywny piec akumulacyjny z piekarnikiem, który oprócz funkcji integrującej stanowi doskonałe, alternatywne źródło ciepła, opalane lokalnym drewnem z działki inwestorów. Na parterze znajdują się również: sypialnia dla gości/gabinet z wyjściem do dogrzewającej wnętrze oranżerii, łazienka i strefa gospodarcza. Na poddaszu znajdują się dwie sypialnie dziecięce, duża, komfortowa łazienka oraz pokaźna sypialnia rodziców z garderobą.

Dom zaprojektowałyśmy tak, by mądrze rozwijał się wraz z potrzebami rodziny. Dodatkowy pokój na parterze pełni dziś funkcję gabinetu/pokoju gościnnego, ale z czasem może stać się sypialnią dla starszego pokolenia, pozwalając na życie bez konieczności wchodzenia po schodach. Z kolei dużą sypialnię główną na piętrze można w przyszłości łatwo podzielić na dwa równe pokoje, gdyby rodzina się powiększyła.

Technologia i zastosowane materiały naturalne

Dla inwestorów priorytetem był zdrowy dom, w którym będą dorastać ich dzieci, dlatego nasza pierwsza koncepcja opierała się na naturalnej technologii strawbale (szkielet drewniany + ocieplenie z kostek słomy). W trakcie rozwoju projektu i rozmów z inwestorami zrodził się jednak pomysł wykorzystania pięknych, starych bali pochodzących z rozbiórki dawnych drewnianych domów.

Aby połączyć ten stary, ekologiczny materiał z wymogami współczesnego budownictwa energooszczędnego, docelowo zaprojektowałyśmy dom w nowym systemie szkieletowym. Od wewnątrz ściany wykończone są drewnem rozbiórkowym, pełniącym jednocześnie funkcję usztywnienia konstrukcji, oraz tynkami glinianymi, a od zewnątrz – naturalnym tynkiem wapiennym, deskami i kamieniem.

Obieg zasobów i instalacje

To siedlisko zostało zaprojektowane tak, aby w maksymalnym stopniu korzystało z własnych zasobów. Budynki czerpią wodę z własnej studni. Deszczówka z dachów, zamiast uciekać do rowu, zasila staw i ogród, a ścieki trafiają do biologicznej oczyszczalni, by po oczyszczeniu bezpiecznie wrócić do ziemi.

Podstawowym systemem ogrzewania budynku są nowoczesne elektryczne maty na podczerwień, które pozwalają sterować temperaturą niezależnie w każdym pomieszczeniu. Część potrzebnej energii dostarcza przydomowa instalacja fotowoltaiczna. Ogrzewanie uzupełnia wspomniany wcześniej piec akumulacyjny, opalany lokalnym drewnem.

Wentylację zapewniają ścienne rekuperatory z ceramicznymi wymiennikami ciepła. Są wyjątkowo łatwe w utrzymaniu czystości i nie powodują niekorzystnej jonizacji powietrza, w przeciwieństwie do popularnych obecnie systemów centralnych. Rekuperatory ścienne mają jeszcze tę zaletę, że pozwalają ustawić różną intensywność wentylacji w poszczególnych pomieszczeniach, co znacznie zwiększa komfort mieszkańców.

Ten projekt pokazuje, że dom może być pięknym początkiem większej, bardzo świadomej inwestycji. Dzięki zastosowaniu metody EKOzoning rodzina zyskała nie tylko projekt wymarzonego budynku, ale także czytelną mapę podróży dla całego swojego siedliska. Połączenie izerskiej tradycji, naturalnych wnętrz i szacunku dla natury stworzyło przestrzeń, w której będzie można odpocząć, poczuć się bezpiecznie i cieszyć się przepięknym otoczeniem gór oraz ogrodu.

Słowa kluczowe, tagi: naturalny dom wiejski, dom w Górach, rodzinne siedlisko, dom dla rodziny, dom wielopokoleniowy, dom na pokolenia, dom drewniany, nowoczesny dom wiejski, dom z oranżerią, dom z podcieniami, drewno z odzysku, bale z rozbiórki, przenoszenie domu drewnianego, ponowne wykorzystanie drewna, izolacja z włókien drzewnych, tynki gliniane, tynki wapienne, naturalne materiały, zdrowy dom, EKOzoning, projektowanie regeneratywne, permakultura, cyrkularność zasobów, retencja deszczówki, staw kąpielowy, biologiczna oczyszczalnia ścieków, dom energooszczędny, pasywne zyski słoneczne, Góry Izerskie, eKodama, Magdalena Górska, architekt